Ile urlopu dla pracującej matki?

Pracująca kobieta po zajściu w ciąże może wykorzystać 3 rodzaje przysługujących jej urlopów tj. 20 tygodni podstawowego urlopu macierzyńskiego, 6 tygodni dodatkowego urlopu macierzyńskiego oraz 26 tygodni urlopu rodzicielskiego. Daje to łącznie 52 tygodnie, czyli 12 miesięcy. Dodatkowo, za ten okres przysługuje jej urlop wypoczynkowy, który może trwać ok. 26 dni. Rachunek ten daje łącznie 57 tygodni wolnego (ok. 14 miesięcy).

Co ważne, część urlopu macierzyńskiego może być wykorzystana przed porodem – obecnie jest to maksymalnie 6 tygodni, a w przypadku ciąży mnogiej 8 tygodni. W praktyce przyszłe matki rzadko korzystają z tej możliwości, starając się jak najwięcej wolnego czasu przeznaczyć na opiekę po porodzie.

CZYTAJ WIĘCEJ:
ZMIANY W URLOPACH MACIERZYŃSKICH – PORADNIK

Przywileje przyszłej matki

Warto pamiętać, że prócz możliwości skorzystania z ponad rocznego urlopu, przyszłym matkom pracującym na etacie przysługują również inne udogodnienia.

Przyszła mama ma zagwarantowanych prawem wiele przywilejów m.in.:

• nie można jej zatrudniać w nadgodzinach
• nie można jej delegować poza stałe miejsce pracy bez jej zgody
• nie może też pracować w porze nocnej ani wykonywać prac szczególnie uciążliwych
• nie może dłużej niż 4 godziny dziennie pracować przy komputerze
• pracodawca powinien też udzielić jej płatnego zwolnienia od pracy na zalecone przez lekarza badania lekarskie, jeżeli nie mogą być wykonane poza godzinami pracy, zaś za czas zwolnienia lekarskiego otrzymuje 100% wynagrodzenia.

- tłumaczy Agnieszka Janowska, radca prawny, dyrektor Departamentu Prawa Pracy w TGC Corporate Lawyers.

 Problematyczne L4 w trakcie ciąży

Zgodnie z ostatnimi statystykami podanymi przez ZUS i GUS, pośród kobiet krajów UE, to Polki najczęściej korzystają z L4 w ciąży. Liczba dni, podczas których przebywają na zwolnieniu lekarskim z powodu swojego odmiennego stanu, mimo spadku liczby urodzeń, z roku na rok wzrasta, a średnia długość takiego zwolnienia w 2012 roku wynosiła 22 dni.

– Jeśli chodzi o zwolnienia L4 w trakcie ciąży wzrastająca ich liczba jest często postrzegana przez pracodawców jako problem. Wynika to z tego, że gdy zatrudniona kobieta wraca na krótko do pracy tylko po to, by za chwilę dostarczyć kolejne zwolnienia lekarskie, może skutecznie utrudnić planowanie pracy i zastępstw, a co za tym idzie odbić się na wynikach ekonomicznych firm ­– tłumaczy Dorota Strzelec, psycholog pracy, dyrektor firmy doradczej StaffPoland Sp. z o.o.

CZYTAJ WIĘCEJ:
ZMIANY W URLOPACH MACIERZYŃSKICH – PORADNIK

Dlaczego przyszłe matki coraz częściej korzystają z L4?

Może mieć na to wpływ większa ilość zagrożonych ciąż oraz stresujące warunki pracy.

- Przyczyny częstszego korzystania ze zwolnień w ciąży są uzależnione od wielu czynników i nie obwiniałabym za taki stan rzeczy ani przyszłych matek, ani pracodawców, ani nawet lekarzy wypisujących te L4. Przyszłe mamy wskazują, że nawet przy prawidłowo przebiegającej ciąży odczuwają szereg drobnych problemów, jak np. potrzeba częstszego korzystania z toalety, zmiany pozycji ciała, wygodnego ułożenia nóg, krótkiej przerwy w pracy czy przespacerowania się.

Trudno czasem poradzić sobie z charakterystycznymi dla ciąży dolegliwościami, mając przez cały czas kontakt z klientami, wykonując pracę na stojąco czy uczestnicząc w długich spotkaniach. Nie jest więc zaskakujące, że znacznie więcej zwolnień biorą ciężarne pracujące w sieci sklepów, niż te pracujące w biurze– dodaje ekspertka.

Jest też zapewne niewielka grupa kobiet traktujących okres ciąży, jako możliwość skorzystania z należnych świadczeń z ubezpieczenia społecznego. L4 staje się czasem ucieczką przed nielubianą pracą czy złym szefem.

- Trzeba pamiętać, że ciężarna kobieta zawsze może liczyć na wyrozumiałość i wsparcie z uwagi na jej stan. Tym samym trudno wyobrazić sobie lekarza, który odmówiłby wystawienia zwolnienia kobiecie obawiającej się o swój stan zdrowia, bo musi daleko dojeżdżać do pracy, pracuje w dużym stresie oraz odczuwa szereg drobnych dolegliwości fizycznych. Zwolnienia z powodu ciąży cieszą się wysokim poziomem akceptacji społecznej – podsumowuje Dorota Strzelec.

Bolączka pracodawców?

Coraz dłuższe nieobecności pracownic-matek spędzają sen z oczu pracodawcom, a w niektórych przypadkach pogarszają sytuację kobiet na rynku pracy.Nadmierne korzystanie ze świadczeń ZUS niewielkiej grupy młodych matek może wpłynąć na szanse ich koleżanek na rynku pracy, które z takich świadczeń nie korzystały.

- Podejmując wszelkie decyzje, pracodawcy powinni pamiętać, że korzystanie przez podwładnego z przysługujących mu uprawnień rodzicielskich jest jednym z kryteriów objętych zakazem dyskryminacji – podkreśla Agnieszka Janowska.

Dotyczy to nie tylko zakazu zadawania pracownikom pytań o plany rodzicielskie w trakcie rekrutacji i zatrudnienia, ale także gorszego traktowania osób posiadających dzieci np. przy awansach.

CZYTAJ WIĘCEJ:
ZMIANY W URLOPACH MACIERZYŃSKICH – PORADNIK

Wpis Urlop macierzyński i rodzicielski – co warto wiedzieć [Prawo pracy] pojawił się pierwszy raz w Portal HR - HRtrendy.pl - aktualności i wydarzenia HR. Nowości z rynku pracy.

Zmiany obowiązujące od 17 czerwca obejmą rodziców wszystkich dzieci, które urodziły się od początku 2013 roku. Z takich urlopów będą mogły skorzystać również osoby, które przyjęły pod opiekę dziecko do 7. lub do 10. roku życia, gdy odroczono mu obowiązek szkolny. Nowością są urlopy rodzicielskie, które dają młodym rodzicom 26 dodatkowych tygodni bycia z dzieckiem. Wyniki sondażu, przeprowadzonego w ramach akcji „Mama wraca do pracy” sugerują, że z tej możliwości  skorzysta ponad połowa matek oczekujących na poród oraz co trzecia młoda mama.

Dłuższe urlopy macierzyńskie

Nowe przepisy nie mają wpływu na długość urlopu macierzyńskiego, który nadal przy jednym potomku wynosi 20 tygodni, z kolei w przypadku pięcioraczków ulega wydłużeniu do 37. Urlopy macierzyńskie generalnie zaczynają się w dniu porodu, ale przyszła mama może o nie wnioskować do 6 tygodni przed jego przewidywaną datą. Co ważne, z takiego urlopu może skorzystać również ojciec dziecka. Może to jednak nastąpić dopiero po 14. tygodniu urlopu wykorzystywanego przez matkę lub po 8. gdy ta wymaga opieki szpitalnej lub nie może sprawować opieki nad dzieckiem.

Dodatkowy urlop macierzyński

Według nowych regulacji dodatkowy urlop macierzyński uległ wydłużeniu z 4 do 6 tygodni, a przypadku urodzenia więcej niż jednego dziecka do 8. By móc z niego skorzystać należy wystąpić z wnioskiem jeszcze w trakcie trwania podstawowego urlopu macierzyńskiego, jednak najpóźniej na 14 dni przed jego zakończeniem.

– Do tej pory było to 7 dni. Ten rodzaj urlopu może być wykorzystany jednorazowo lub maksymalnie w dwóch częściach, co jest istotną zmianą w porównaniu do poprzedniego brzmienia przepisu. W efekcie, również w tym przypadku rodzicie mogą się wymieniać korzystając z tego uprawnienia – mówi Karol Lankamer ze spółki Pogotowie Kadrowe, współpracującej z platformą szkoleniową Eduself.pl.

Dodatkowy urlop macierzyński również dla ojca

Z takiego rozwiązania może skorzystać tylko pracujący mężczyzna. Jest to możliwe, gdy matka dziecka nie wykorzystała całego urlopu macierzyńskiego lub nie chce korzystać z dodatkowego. Ustawodawca przewidział również taką możliwość, gdy kobieta zmarła w trakcie trwania podstawowego urlopu macierzyńskiego. Nowością w tym zakresie jest zniesienie obostrzenia, które wymagało, by z urlopu korzystało tylko jedno z rodziców. Mogą się oni nim podzielić, jednak nie wolno im korzystać z niego jednocześnie.

Nowość – urlop rodzicielski

Został on wprowadzony po raz pierwszy przez ustawę z dnia 28 maja 2013 roku. Sumując go z urlopem macierzyńskim oraz dodatkowym urlopem macierzyńskim, można uzyskać nawet rok na opiekę nad dzieckiem.

- W przypadku porodów mnogich, ten czas może być wydłużony maksymalnie do 71 tygodni, w zależności od liczby urodzonych dzieci. Z tego rodzaju urlopu mogą skorzystać wszyscy rodzice, pod warunkiem, że wcześniej wykorzystali podstawowy i dodatkowy urlop macierzyński w pełnym wymiarze – mówi Karol Lankamer ze spółki  Pogotowie Kadrowe, współpracującej z platformą szkoleniową Eduself.pl.

W przypadku urlopu rodzicielskiego pracownik jest objęty dokładnie taką samą ochroną, jak ma to miejsce przy macierzyńskim. Pracodawca nie może więc wypowiedzieć mu umowy, poza przypadkami likwidacji bądź upadłości firmy. Nie wolno też jej rozwiązać bez zachowania okresu wypowiedzenia, o ile zgody na to nie wyrazi reprezentująca pracownika organizacja związkowa.

Tak samo, jak po urlopie macierzyńskim, pracownik powinien powrócić do pracy na to samo stanowisko, a jeśli zostało ono zlikwidowane lub tak przeobrażone, że pracownik nie posiada już kwalifikacji do wykonywania na nim pracy, należy przywrócić go na stanowisko równorzędne lub odpowiadające jego kwalifikacjom zawodowym. W każdym przypadku ma on jednak prawo do takiego wynagrodzenia, jakby nie korzystał z urlopu. Cały przysługujący urlop związany z urodzeniem dziecka może zostać podzielony na 3 części, jednak nie krótsze niż 8 tygodni. Ważne by zachować ciągłość jego trwania.

A co z innymi rodzicami?

Z urlopu rodzicielskiego mogą skorzystać również osoby, które korzystały z dodatkowego urlopu macierzyńskiego w trakcie wejścia w życie nowych przepisów, czyli 17 czerwca 2013 r. Muszą go jednak najpierw wykorzystać w całości, łącznie z okresem, do którego wydłużyły go nowe przepisy.

Kolejnym warunkiem skorzystania z urlopu rodzicielskiego jest dostarczenie do pracodawcy wniosku przed zakończeniem trwającego dodatkowego urlopu macierzyńskiego. Pozostali rodzice dzieci urodzonych w 2013 r. nabyli do niego prawo pod warunkiem wystąpienia o niewykorzystaną część dodatkowego urlopu macierzyńskiego w ciągu 7 dni od wejścia zmian w życie.

Wysokość zasiłków podczas urlopów

Wielkość wypłat różni się od tego, kiedy pracownik zdecyduje się powiadomić swojego pracodawcę odnośnie długości i liczby urlopów, z których zamierza korzystać. Jeśli w ciągu 14 dni od porodu powiadomi szefa, że zamierza skorzystać z wszystkich 3 wymienionych rodzajów urlopów, wtedy przez cały okres ich trwania otrzyma zasiłek w wysokości 80 proc. podstawy wymiaru składek. Jednak, jeśli najpierw skorzysta z urlopu macierzyńskiego, również dodatkowego, a dopiero potem zdecyduje się na rodzicielski, otrzyma za pierwsze 2 okresy 100 proc. zasiłku, z kolei za rodzicielski jedynie 60 proc. zasiłku.

Cechą szczególną urlopu rodzicielskiego jest możliwość jednoczesnego korzystania z tego uprawnienia przez dwoje rodziców lub opiekunów dziecka. Maksymalny wymiar urlopu (26 tygodni) można podzielić na dwie części po 13 tygodni, a jeśli taka jest wola rodziców przepis nie wyklucza, by przypadały one jednocześnie.

Praktycy.com

Wpis Nowe urlopy rodzicielskie – poradnik pojawił się pierwszy raz w Portal HR - HRtrendy.pl - aktualności i wydarzenia HR. Nowości z rynku pracy.