Kafeteryjne systemy wynagrodzeń odwołują się do zasady działania kawiarni, gdzie każdy klient w podobnej cenie może wybrać np. kawę i ciastko, herbatę i pączka, czy sok i kanapkę.

Systemy kafeteryjne działają podobnie. Umożliwiają pracownikowi dokonanie samodzielnego wyboru jednego lub kilku benefitów według indywidualnych preferencji, generując porównywalny koszt dla pracodawcy.

Skuteczność zastosowania takiego rozwiązania opiera się na założeniu, że skutecznie motywuje tylko bodziec właściwie dobrany do potrzeb motywowanego, które z kolei zależeć mogą m.in. od: wieku, sytuacji materialnej i rodzinnej, cech osobowościowych, płci oraz zainteresowań.

W praktyce oznacza to, że na przykład możliwość uzyskania dopłat do opłat za prywatne przedszkole zainteresuje raczej młodego rodzica. Natomiast szerszy pakiet świadczeń medycznych może okazać się lepszym „motywatorem” dla pracownika dojrzalszego.

Problem z wdrażaniem systemów motywacyjnych najczęściej polega na trudności w określeniu tego, co motywuje daną osobę. Dlatego jeśli pracownikowi umożliwi się wybór „premii” z pewnego zakresu opcji, problem rozwiąże się sam. Kluczowe jest jednak zbadanie populacji firmy aby zawęzić pakiet ofert do racjonalnego przedziału. W jednej z firm w których wprowadzano ten system osoba odpowiedzialna zdała się na swoje wyczucie i znajomość pracowników.

Samodzielnie podjęła decyzję o wprowadzeniu, w ramach „motywujących bonusów”, szerokiej gamy wycieczek, ponieważ zbliżały się wakacje. Efekty jednak okazały się mierne. Warto więc zastanowić się dlaczego. Przeprowadzone wśród pracowników ankiety wykazały, że wielu pracowników planowało spędzić urlopy na działkach lub remontując domy i mieszkania.

Dlatego też strzałem w dziesiątkę mogło okazać się raczej nawiązanie współpracy rabatowej z marketem budowlanym. Po wprowadzeniu tego rozwiązania satysfakcja pracowników wzrosła, a dodatkowo pracodawca za uzyskanie dodatkowych rabatów dla pracowników, nie poniósł żadnych kosztów.

Czasem pracodawcy udaje się osiągnąć dodatkowe (zaplanowane lub nie) korzyści, fundując pracownikom np. szkolenia podnoszące kwalifikacje zawodowe czy wyjazdy integracyjne. Dzięki nim pracownicy mogą się lepiej poznać, co z kolei wpływa na atmosferę w pracy.

Z kolei pracownicy, którzy skorzystają z propozycji np. dofinansowania siłowni będą w lepszej kondycji psychiczno – fizycznej. Wykupienie czy dofinansowanie abonamentu prywatnej opieki medycznej poprawi sytuację zdrowotną pracowników, a co za tym idzie obniży ilość absencji.

Tego typu systemy nie cieszą się jednak dużą popularnością wśród pracodawców. Wynika to z faktu, że są one dość wymagające. Wymagają administrowania, opracowania różnorodnych propozycji oraz spełnienia bardzo ważnego warunku: wynagrodzenie zasadnicze pracowników musi zabezpieczać więcej niż podstawowe potrzeby egzystencjalne.

Trzeba przecież pamiętać, że egzotyczna wycieczka zagraniczna nie spełni swojej funkcji motywacyjnej, jeśli otrzyma ją pracownik, który ma problem z utrzymaniem rodziny na godnym poziomie. Taka sytuacja może zadziałać odwrotnie i zamiast motywacji pojawi się frustracja…

Dlatego kluczowym warunkiem sukcesu wdrożenia takiego programu jest przebadanie preferencji pracowników. Ważne jest też, aby pamiętać, że preferencje się zmieniają i badania trzeba powtarzać.
Systemy kafeteryjne niestety nie pozwalają osiąść na laurach, trzeba dbać o ich ewolucję! Preferencje pracowników mogą się zmienić nie tylko dlatego, że zmieniła się sytuacja pracownika.